Gömülü diş nedir ve nasıl oluşur?
Sürme yaşı tamamlandığı halde ağız içindeki yerini alamayıp kemik ve dişeti dokusu altında kısmen veya bütünüyle kalmış olan dişlere gömülü diş denir. Bunlar bazen olması gereken dişler olabileceği gibi bazende fazlalık artık dişler olabilir. Ağızdaki görünüşlerine göre yarı gömülü dişlerin bir kısmı ağız içinde görülebilirken, tam gömülü dişler ağız içerisinde görülemezler. Gömülü dişler diş eti altında, çene kemiği altında veya kısmen kemik kısmen diş eti altında lokalize olabilirler. En sık 20 yaş dişleri gömülü kalır, bunu sırasıyla köpek dişleri, küçük azı dişleri ve üst çene kesici dişleri izler. Genetik olarak çenelerdeki yer darlığı veya sonradan oluşan birtakım rahatsızlıklar sonucu dişler gömülü kalabilir .
Gömülü dişlerin çıkarılma nedenleri
Perikoronitis denilen etrafındaki dişeti dokusunun tekrarlayan enfeksiyonlarında, komşu dişlerde kemik desteğini azaltarak periodontal sorunlara sebebiyet vereceği için, komşu dişlerle temas ettiği noktalarda çürüğe sebep olması veya kök bölgelerinde rezorbsiyon denilen aşınmalara yol açması, çenelerde zamanla kistik ve tümöral oluşumlara sebep olması, hareketli protezlerde kullanıma engel olması, ortodontik tedavi esnasında diş hareketlerine engel olması ve ortodontik tedavi sonrası özellikle ön kesici dişlerde çapraşıklığa neden olması ve çene-yüz bölgesinde atipik ağrılara sebebiyet vermesi dolayısıyla gömülü dişlerin çekilmesi gereklidir. Bunlarla beraber nadir durumlarda çıkarılmama sebepleri de vardır, bu konuda doktorunuz gerekli incelemeleri yaptıktan sonra size bilgi verecektir. Özellikle köpek dişleri ortodonti uzmanlarının yönlendirmeleriyle basit bir cerrahi uygulamayla ağız içerisine sürdürülebilir.
Gömülü diş ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyat teknikleri gömülü dişlerin pozisyonlarına göre farklılık gösterebilir. Mukoza retansiyonlu denilen diş eti altındaki dişler dişetini serbestleştirdikten sonra kolayca tek parça halinde çekilir. İşlem 2-3 dakika gibi kısa bir sürede son bulacaktır. Çene kemiğinin altındaki dişler üzerindeki kemikten bir miktar aşındırma yapılarak diş tek parça veya komşuluğundaki siniri korumak, çene kemiğini kırmamak ve yine komşuluğundaki dişlere zarar vermemek için birkaç parçaya ayırılarak alınabilir. İşlem 5-10 dakika gibi bir sürede son bulur. Tüm bu işlemler sedasyon veya lokal anestezi gibi yöntemlerle ağrısız ve rahat bir biçimde yapılabilir.
Ameliyat sonrası nelere dikkat etmek gerekir
Gömülü diş operasyonlarından sonra operasyon tipine göre yüzde şişlik ve ağrı olabilir. Doktorunuzun size vereceği ilaçlar ağrınızı giderecektir. İlaçlar doktorunuzun tarif ettiği biçimde kullanılmalıdır. Şişliği azaltmak için ilk 24 saat buz kompress faydalı olacaktır gece yüksek bir yastıkta yatmak, ameliyatlı taraf üzerine yatmamak şişliği azaltmanın diğer yollarıdır. Uyuşukluk geçtikten sonra ılık yumuşak bir diyet önerilir. Dondurma gibi hafif soğuk besinler olabilir fakat sıcak şeyler tüketilmemelidir. Kanama ilk 24 saatte devam edecektir, ameliyat sahası emilip tükürülmemeli mümkünse ağızda birikenler yutulmalı, ağız çalkalanmamalı ve sık tampon değiştirme işlemi yapılmamalıdır. Operasyonun olduğu gün istirahat edilmeli aktivite kısıtlanmalıdır.
Sürme yaşı tamamlandığı halde ağız içindeki yerini alamayıp kemik ve dişeti dokusu altında kısmen veya bütünüyle kalmış olan dişlere gömülü diş denir. Bunlar bazen olması gereken dişler olabileceği gibi bazende fazlalık artık dişler olabilir. Ağızdaki görünüşlerine göre yarı gömülü dişlerin bir kısmı ağız içinde görülebilirken, tam gömülü dişler ağız içerisinde görülemezler. Gömülü dişler diş eti altında, çene kemiği altında veya kısmen kemik kısmen diş eti altında lokalize olabilirler. En sık 20 yaş dişleri gömülü kalır, bunu sırasıyla köpek dişleri, küçük azı dişleri ve üst çene kesici dişleri izler. Genetik olarak çenelerdeki yer darlığı veya sonradan oluşan birtakım rahatsızlıklar sonucu dişler gömülü kalabilir .
Perikoronitis denilen etrafındaki dişeti dokusunun tekrarlayan enfeksiyonlarında, komşu dişlerde kemik desteğini azaltarak periodontal sorunlara sebebiyet vereceği için, komşu dişlerle temas ettiği noktalarda çürüğe sebep olması veya kök bölgelerinde rezorbsiyon denilen aşınmalara yol açması, çenelerde zamanla kistik ve tümöral oluşumlara sebep olması, hareketli protezlerde kullanıma engel olması, ortodontik tedavi esnasında diş hareketlerine engel olması ve ortodontik tedavi sonrası özellikle ön kesici dişlerde çapraşıklığa neden olması ve çene-yüz bölgesinde atipik ağrılara sebebiyet vermesi dolayısıyla gömülü dişlerin çekilmesi gereklidir. Bunlarla beraber nadir durumlarda çıkarılmama sebepleri de vardır, bu konuda doktorunuz gerekli incelemeleri yaptıktan sonra size bilgi verecektir. Özellikle köpek dişleri ortodonti uzmanlarının yönlendirmeleriyle basit bir cerrahi uygulamayla ağız içerisine sürdürülebilir.
Ameliyat teknikleri gömülü dişlerin pozisyonlarına göre farklılık gösterebilir. Mukoza retansiyonlu denilen diş eti altındaki dişler dişetini serbestleştirdikten sonra kolayca tek parça halinde çekilir. İşlem 2-3 dakika gibi kısa bir sürede son bulacaktır. Çene kemiğinin altındaki dişler üzerindeki kemikten bir miktar aşındırma yapılarak diş tek parça veya komşuluğundaki siniri korumak, çene kemiğini kırmamak ve yine komşuluğundaki dişlere zarar vermemek için birkaç parçaya ayırılarak alınabilir. İşlem 5-10 dakika gibi bir sürede son bulur. Tüm bu işlemler sedasyon veya lokal anestezi gibi yöntemlerle ağrısız ve rahat bir biçimde yapılabilir.
Gömülü diş operasyonlarından sonra operasyon tipine göre yüzde şişlik ve ağrı olabilir. Doktorunuzun size vereceği ilaçlar ağrınızı giderecektir. İlaçlar doktorunuzun tarif ettiği biçimde kullanılmalıdır. Şişliği azaltmak için ilk 24 saat buz kompress faydalı olacaktır gece yüksek bir yastıkta yatmak, ameliyatlı taraf üzerine yatmamak şişliği azaltmanın diğer yollarıdır. Uyuşukluk geçtikten sonra ılık yumuşak bir diyet önerilir. Dondurma gibi hafif soğuk besinler olabilir fakat sıcak şeyler tüketilmemelidir. Kanama ilk 24 saatte devam edecektir, ameliyat sahası emilip tükürülmemeli mümkünse ağızda birikenler yutulmalı, ağız çalkalanmamalı ve sık tampon değiştirme işlemi yapılmamalıdır. Operasyonun olduğu gün istirahat edilmeli aktivite kısıtlanmalıdır.